Gestelde vragen

Wat is een gelt?
Een vrouwelijk varken
Top
Wat is een borg?
Een gecastreerde beer
Top
Wat is een beer?
Een mannelijk varken
Top
Wat is een zeug?
Een vrouwelijk varken dat wordt gehouden voor de voortplanting; dat wil zeggen de fokkerij.
Top
Wat is een speenvarken?
Het woord speenvarken komt van ‘spenen’, het scheiden van de biggen van de moeder. Dit gebeurt bij ca. 25 dagen. Een speenvarken weegt ongeveer 10 kilo geslacht.
Top
Wat is een Pietrain?
Een Pietrain is een Belgisch varkensras.
Top
Wat is een koe?
Een vrouwelijk rund dat minimaal twee keer een kalfje heeft gehad.
Top
Wat is een vaars?
Een vrouwelijk rund dat één kalf heeft gekregen
Top
Wat is een pink?
Een vrouwelijk rund dat nog niet volwassen is en waarbij nog geen kalf is geboren.
Top
Wat is een os?
Een stier die is gecastreerd. In Nederland gebeurt dit nauwelijks meer. Vroeger gebeurde dit omdat ossen beter te hanteren zijn dan stieren.
Top
Wat is intensieve veehouderij?
De Nederlandse intensieve veehouderij is een efficiënt werkende bedrijfstak. Om aan de marktwensen te voldoen, leveren zij varkens met uniforme eigenschappen aan de slachterijen.
Deze bedrijfstak functioneert als een normale productieketen en voldoet volledig aan de Nederlandse en Europese regelgeving. De Nederlandse varkenshouderij richt zich op een milieuvriendelijke productie tegen een concurrerende kostprijs op de Europese markt. Dit kan alleen door innovatief te zijn en voortdurend aan schaalvergroting te doen. De ontwikkeling is dat het aantal bedrijven afneemt. De bedrijven die blijven bestaan, groeien.
De (wereld)behoefte aan vlees groeit. De veehouderij kan aan deze vraag voldoen door op efficiënte wijze een goed, veilig en betaalbaar stukje vlees te produceren.
Top
Hoe wordt de prijs van een varken bepaald?
Het marktmechanisme speelt een belangrijke rol: vraag en aanbod dus. Bij veel vraag en weinig aanbod gaat de prijs van een varken omhoog. De prijs wordt aangegeven in kilo’s geslacht gewicht. Verder is de kwaliteit van het vlees belangrijk. Vion geeft per kwaliteitsconcept (link) een bonus.
Top
Waarom zit er verschil in de kwaliteit en de eigenschappen van varkens?
Dat is afhankelijk van de vraag van de markt. De baconmarkt in Engeland stelt andere eisen dan de Italiaanse afnemer die het varken gebruikt voor de productie van Parmaham.
Top
Hoe wordt een vrouwtjes varken zwanger?
Dit gebeurt via kunstmatige inseminatie (K.I.). Het sperma van een mannetjesvarken (een beer) wordt opgevangen en bij de vruchtbare zeug (het vrouwtjesvarken) ingebracht zodat ze zwanger wordt. K.I. wordt in Nederland meestal uitgevoerd door deskundigen van speciale K.I.-bedrijven.
Top
Zijn de varkenshouders in dienst van VION Food Group?
Nee. VION is een vleesverwerkend bedrijf. We houden zelf geen varkens. We werken samen met professionele, zelfstandige varkenshouders. Ze zijn vrijwel allemaal in Nederland gevestigd. Met deze varkenshouders hebben we een nauwe, lange termijn relatie. De varkenshouders werken volgens een van onze kwaliteitsconcepten.
Top
Krijgen varkens onbeperkt eten en drinken?
Een van de eisen in het kwaliteitssysteem IKB is dat varkens onbeperkt kunnen drinken. Eten krijgen ze op een aantal momenten per dag.
Top
Wat krijgen de varkens van VION te eten?
Varkens zijn alleseters. De varkenshouder bepaalt wat een varken te eten krijgt. In het algemeen bestaat het dagmenu van een varken uit aardappelschillen (ruim 10%), tarwezetmeel (ongeveer 30%), wei (ongeveer 4%), biergist (+/- 8%) en tarwe en/of gerst (10%). Het rantsoen wordt aangevuld met bijproducten (ongeveer 35%) en vitaminen en mineralen.
Zie voor algemene informatie over voeders onder Vee, productieketen varken voeders.
Top
Is de huidige huisvesting van varkens wel goed voor de dieren?
De huisvesting van varkens gaat uit van een aantal punten. Het welzijn van het dier is natuurlijk belangrijk. Daarnaast spelen zaken als afvoer van mest, milieu- en omgevingsfactoren en economische argumenten een rol. Hiertussen moet een goede middenweg worden gevonden. In de afgelopen jaren is steeds meer aandacht gekomen voor milieuzaken en dierenwelzijnsaspecten. Varkenshouders passen hun bedrijven steeds zo goed mogelijk aan de nieuwe wensen en eisen aan. Dat gaat meestal niet van de een op de andere dag. Een varkensbedrijf moet immers economisch haalbaar blijven.
In Nederland zijn varkens in groepen gehuisvest. Per varken hebben ze 1 m2 beschikbaar. Dit is bij wet geregeld. Varkens houden van gezelschap. Ook is bekend dat varkens graag steeds in dezelfde groep blijven. Als het enigszins mogelijk is blijven ze vanaf hun geboorte in dezelfde groep en worden ze niet naar andere groepen overgeplaatst.
Varkens liggen 80% van hun tijd. Ongeveer 4 uur per dag zijn ze actief. Dan gaan ze op onderzoek uit. In de Nederlandse varkensstallen hebben varkens speelmateriaal ter beschikking. Ze vreten er aan en spelen er mee. De vloeren zijn zodanig dat de varkens er goed op kunnen liggen en tegelijk de mestafvoer goed kan plaatsvinden. In de stallen is zoveel licht dat iemand goed de krant kan lezen.
Top
We hebben in Nederland meer varkens dan mensen. Moeten we dat niet verminderen?
Nederlands varkensvlees is in het buitenland een veel gevraagd en graag gezien product. Ons land is in Europa koploper als het gaat om de kwaliteit van de productie en producten. Wij zijn er trots op dat we dit in Nederland kunnen. We vinden wel dat we met respect met dieren om moeten gaan en dat aan de productie van varkensvlees hoge eisen moeten worden gesteld. Het aantal dieren is wat ons betreft niet relevant.
Top
Biggetjes gaan al na 25 dagen weg bij moeder. Is dat niet veel te vroeg?
De termijn van spenen (het scheiden van moeder en biggen) is een tussenvorm tussen het welzijn van de dieren en het economische belang van de varkenshouder. Dit is dus een spanningsveld. Voor zover bekend is niet aangetoond dat de aanwezigheid van de moeder noodzakelijk is voor het welzijn van het varken.
Top
Is het niet veel beter om varkens buiten te laten lopen dan ze in stallen te houden?
Wanneer varkens buiten lopen is dat een prachtig gezicht. Toch kleven er nadelen aan. Allereerst is de milieubelasting groter. Daarnaast kan het hun gezondheid schaden. In het algemeen is gebleken dat varkens die buiten lopen vaker ziek worden en medicijnen nodig hebben. Varkens die buiten lopen kunnen ook in aanraking komen met stoffen die in de grond of lucht zitten maar die we in vlees niet gewenst vinden. Als varkens naar buiten kunnen, doen ze dat. De wetenschap heeft echter nog geen harde bewijzen dat een varken er ook echt behoefte aan heeft.
Bij VION vinden we dat we met respect met het varken om moeten gaan. Goede huisvesting en aandacht voor het welzijn van het varken is belangrijk. Anderzijds zijn we ons er van bewust dat een en ander economisch haalbaar moet zijn. Dat vraag continu aandacht voor mogelijke verbeterpunten en onderzoek.
Top
Wat is zoelen?
Zoelen betekent een modderbad nemen. Varkens doen dat van nature graag. Het zorgt voor afkoeling. Een varken kan namelijk niet zweten. In varkensstallen wordt de temperatuur kunstmatig op een goede temperatuur voor het varken gehouden. Het is wetenschappelijk niet aangetoond dat zoelen voor varkens essentieel is. Het is ook niet nodig wanneer de omgeving goed is.
Top
Voor 1 kg varkensvlees hebben we 3 kg voer nodig. Is dat niet heel erg inefficiënt?
Varkens zijn alleseters. Vroeger kregen ze de etensresten die overbleven en voer dat mensen niet konden of wilden eten. Dat is eigenlijk nog steeds zo. Varkens eten bijvoorbeeld restanten die in de voedingsmiddelenindustrie overblijven of andere producten die mensen niet kunnen of willen eten. Varkens zetten dit voer om in een hoogwaardig voedingsmiddel voor mensen. Dat is dus juist efficiënt.
Top
Krijgen de varkens van VION voer met antibiotica?
Dieren die ziek zijn, krijgen een diergeneesmiddel om ze te genezen. Dit kan antibiotica zijn. Dit zijn overigens andere soorten antibiotica dan mensen gebruiken. Het IKB-kwaliteitssysteem stelt hieraan strenge eisen. De mogelijkheden voor het gebruik en de soorten zijn sterk beperkt. Er wordt streng op gecontroleerd.
Jonge biggen die nog weinig weerstand hebben krijgen antibiotica in hun voer om ze gezond te houden en sterk te maken. Dit stopt wanneer ze 14-16 weken oud zijn en ongeveer 40 kilo wegen.
Alles is erop gericht om te voorkomen dat dieren ziek worden. Dus net als bij kinderen zijn bepaalde entingen en behandelingen preventief van aard. Zieke dieren krijgen uiteraard medicijnen om weer beter te worden.

Het antibiotica gebruik in diervoeders neemt in Nederland al een aantal jaren achter elkaar af. Dit blijkt uit onderzoek van de Fidin, de Vereniging van producenten en importeurs van diergeneesmiddelen. In 2003 is in de varkenshouderij 8% minder antibiotica gebruikt dan in 2002.
Top
Zijn varkens intelligente, schone dieren?
Ja, hoewel je vaak het omgekeerde hoort. Varkens zijn heel intelligent en nieuwsgierig. Ze weten bijvoorbeeld snel of een bekende of een vreemde een stal in komt.
Varkens zijn verder heel schone dieren. Je kunt ze wat dat betreft vergelijken met een poes.
Dat varkens buiten soms in de modder rollen komt omdat hij dan wat koelte opzoekt. Varkens zweten namelijk alleen via de tong en de voetzolen. Als het warm is, kan de modder voor wat koelte zorgen. Verder helpt een modderbad om parasieten en luizen kwijt te raken.
Varkens die in een stal zijn gehuisvest hebben geen behoefte aan het modderbad omdat ze daar een constante aangename temperatuur hebben. Parasieten en luizen vind je niet want varkensstallen worden grondig schoongemaakt.
Tenslotte is een varken heel netjes als hij z'n behoefte doet. Altijd op een vaste plek. Zoals een poes de kattenbak gebruikt. Een jong varken leert dat snel. Binnen een paar dagen is het zindelijk.
Top
Wat is het verschil tussen de biologische en de normale varkens?
Een nog kleine groep varkenshouders produceert biologisch varkensvlees voor het Good Faming Organic concept. De vraag van consumenten en afnemers blijft nog beperkt. Via bijvoorbeeld spaaracties probeert VION de vraag naar biologisch vlees te stimuleren.
VION maakt met varkenshouders afspraken voor de lange termijn op basis van de vraag van klanten. Continuïteit en de samenwerking in de keten zijn ook hier immers van groot belang.
Het verschil tussen biologische en normale varkens is dat de biologische varkens voldoen aan de eisen van SKAL. Ze krijgen bijvoorbeeld biologisch voer en in de jonge biggen krijgen in de eerste weken geen medicijnen in het voer. De houderij is extensiever. De stallen van biologische varkens hebben bijvoorbeeld een vrije uitloop. De eisen die aan biologische varkens worden gesteld zijn verkrijgbaar bij SKAL (link www.skal.nl).
De kwaliteitseisen die VION stelt aan de reguliere varkenshouders gelden ook voor de biologische varkenshouders.
Top
Is het niet gevaarlijk om varkens allerlei restproducten te laten eten?
Varkens zijn alleseters. Daarom kan een varken allerlei restproducten eten die normaal zouden moeten worden weggegooid. De meeste bijproducten die in het voer van varkens worden gebruikt zijn producten zoals biergist, tarwezetmeel en aardappelproducten. Daarnaast worden andere bijproducten gevoerd die uit de levensmiddelenindustrie afkomstig zijn zoals frisdranken, groente, fruit, brood en koekjes. Deze producten bevatten nog steeds nuttige voedingsstoffen. Op deze wijze geeft de varkenshouderij deze overschotten nog een goede bestemming.
In dit gedeelte van het voertraject is helaas nog wel eens wat misgegaan. Bij VION zijn we daarom extra alert op deze voerstromen.
Normaal gesproken zijn restproducten, die verwerkt worden tot varkensvoer, volkomen veilig en bevatten voor het varken waardevolle voedingsstoffen. Tenzij we te maken hebben met criminelen of boze opzet. Daar kan vrijwel niemand zich tegen wapenen.
Top
Worden de mannetjesvarkens van VION gecastreerd?
Van alle biggen die worden geboren, is 50% vrouwelijk en 50% mannelijk (de beren). Deze laatste worden in meeste gevallen gecastreerd. Een voor het dier pijnlijke ingreep en voor de varkenshouder onplezierig werk.
Het is echter nodig omdat mannetjesvarkens (beren) op latere leeftijd stoffen in hun lichaam aanmaken die bij bereiding van het vlees een heel erg indringende, nare geur kunnen veroorzaken. Deze geur wordt berengeur genoemd. Vlees met kans op berengeur is onverkoopbaar.
De Nederlandse varkenshouderij zoekt al bijna 15 jaar naar een oplossing hiervoor.
Tot op heden zijn er echter, buiten castratie, ondanks veel internationaal onderzoek, nog geen toepasbare oplossingen gevonden die berengeur 100% voorkomen. Het blijkt een complexe materie. De Nederlandse sector blijft actief op zoek naar oplossingsrichtingen om het castreren te kunnen stoppen. Hierbij werken het Ministerie van LNV, de Dierenbescherming, LTO, wetenschappers en VION samen. De resultaten van verkennende studies komen dit najaar beschikbaar. Duidelijk is echter dat het in voldoende mate voorkomen van berengeur zonder te castreren zeer ingewikkeld is en dat een oplossing op de korte termijn niet voor de hand ligt.
Om die reden is in 2007 een proef gestart in Nederland om de effecten te onderzoeken van castratie waarbij de big vooraf een verdoving krijgt. Bij de begeleiding van deze proef zijn behalve de eerder genoemde partijen ook de supermarkten en vleesverwerkende industrie betrokken. De uitkomsten hiervan worden eind dit jaar bekend gemaakt.
Verdoofd castreren is in de ogen van alle betrokkenen geen uiteindelijke oplossing. We zien het als een mogelijke tussenstap totdat een wetenschappelijk én maatschappelijk verantwoord alternatief voor de onverdoofde castratie beschikbaar is.
Mede op initiatief van Nederland zoekt ook de Europese Voedsel Autoriteit (EFSA) naar mogelijke alternatieven. Nederland zet zich in Europa ervoor in om deze alternatieven verder te ontwikkelen en de problematiek op de Europese politieke agenda te krijgen. De sector heeft immers te maken met EU-regelgeving, dus zal er ook op Europees niveau een oplossing gevonden moeten worden.
Top
Wat is varkenspest?
Varkenspest is een virusziekte onder varkens. Er zijn twee soorten: klassieke en Afrikaanse varkenspest. Ze lijken op elkaar, maar worden veroorzaakt door verschillende virussen. Beide soorten zijn erg besmettelijk en vaak dodelijk voor varkens. De virussen zijn ongevaarlijk voor mensen. Ze worden verspreid door direct contact van dier tot dier of indirect door mensen, materialen, of voertuigen die het virus bij zich dragen. Ook door inseminatie met besmet sperma of door het voeren van besmette etensresten aan varkens kan het virus zich verspreiden. Besmette zeugen hoeven zelf geen ziekteverschijnselen te vertonen, maar werpen wel geïnfecteerde biggen.
Het virus wordt niet via de lucht verspreid, maar kan zich wel via stofdeeltjes, druppels, huisdieren en wilde dieren (muizen!) verspreiden.
Top
Wat zijn de ziekteverschijnselen?
Zodra een dier in een stal ziekteverschijnselen vertoont, verspreidt het virus zich razendsnel over alle varkens. De incubatietijd (de tijd tussen besmetting en de eerste ziekteverschijnselen) verschilt van twee dagen tot twee weken. De volgende verschijnselen kunnen wijzen op klassieke varkenspest: koorts, gebrekkige eetlust, zwarte randen om de ogen, traanstrepen en hoesten.
De Nederlandse varkenshouderij doet er alles aan om via een streng hygiënebeleid gevrijwaard te blijven van besmettelijke dierziektes.
Top 
Wat doet een varken zoal op een dag?
Niet veel. Het varken ligt 80% van de tijd niks te doen. Het eet in totaal 20 minuten, verdeeld over de dag. Het dier is ongeveer vier uur per dag bezig om te wroeten en de omgeving te verkennen.
Top
Is een varken een vies dier?
Neen, integendeel. Het varken is een zindelijk dier. Het wil kunnen poepen en plassen op een vaste plek.
Top
Waarom rolt een varken door de modder?
Dat heet zoelen. Varkens nemen graag een modderbad, want dat zorgt voor afkoeling. Een varken kan namelijk niet zweten. In varkensstallen wordt de temperatuur kunstmatig op een goede temperatuur voor het varken gehouden. Het is wetenschappelijk niet aangetoond dat zoelen voor varkens essentieel is. Het is ook niet nodig wanneer de omgevingstemperatuur goed is.
Top